Son Haberler
Anasayfa / Bitki / Peyzaj Tasarımı: Bitkisel Planın Çizilmesi

Peyzaj Tasarımı: Bitkisel Planın Çizilmesi

yazının tamamı için pdf :peyzaj tasarımı_bitkisel planın çizilmesi

Peyzaj Tasarımı: Bitkisel Planın Çizilmesi

Peyzaj içinde bitkilerin seçimi ve yerleşimi, sağlıklı, fonksiyonel ve güzel bir bahçe yapmak için bitkisel materyalin seçimi ve düzenlenmesine yönelik sanat ve bilimdir. Bilim ve sanatın karışımı; alanın yetişme koşullarını geliştirecek bitkilerin seçimi anlamında olan “doğru bitki, doğru yerde” rehber prensibini ifade eder ve bunların yerleşimi hem görsel görünüm hem de sağlığa yönelik olarak yapılmasına dayanmaktadır. Bitkilerin seçimi ve düzenlenmesi, alan analizinin bitirilmesi, aktivite alanlarının belirlenmesinin tasarlanmasından sonra gelen, bütün tasarım sürecinin son adımıdır. Bitkisel planı geliştirmek, ardışık sürece dayanmaktadır, ancak bu sürecin bütünüyle çizgisel olmadığını akılda tutmak gerekir, bazen bitki materyali ile ilgili kararlar sıralamada daha önce atılmış adımları tekrardan çalışmayı gerektirebilir ve planda bazı ayarlamalar yapılabilir. Süreç, peyzajın genel konseptini gösteren bir fonksiyonel planın geliştirilmesi ile başlamaktadır.

Adım 1: Konsept (Kavramsal)/ Fonksiyonel Plan

Bitki materyalinin genel yerleşimine dair önermeleri gösteren konsept plan, geliştirme süreci içerisindeki ilk adımdır. Konsept plan alan analizine ve alanı kullanacak kişi veya ailenin ihtiyaçlarına dayanmaktadır. Bu, alan koşullarına dayanan planı ve bitkilerden istenen fonksiyonları sağlamaktadır. Şekil 1, gölge ve mahremiyet, görüntünün kontrolü, göze hoş gelmeyen kullanımların saklanması ve görsel bir nokta olarak ön girişe dikkat çeken fonksiyonel notların bulunduğu, bitki materyalinin yerleşimini gösteren bir konsept plandır. Bitkilendirilmiş alanın fonksiyonunu tanımlayan etiketler, gölge için sık taç yapan ağaçlar ve görsel odak için ilgi çekici ve renkli bitkiler gibi en iyi fonksiyon için seçilen bitkileri göstermektedir.

Yazının orjinali Dr. Gail Hansen’a aittir. Dr. Gail Hansen  is an associate professor who specializes in landscape design. Her teaching and extension programs address sustainable science-based and art-centered landscape design practices that take into account the social dimension of green urban environments, environmental protection, and the quality of life for urban dwellers.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

IMG_6084

Öğrenci çalışması- Zeynep Sema Gül (Kasım-2015)

IMG_6085

Öğrenci çalışması Mine Yüce (Kasım-2015)

IMG_6086

Öğrenci Çalışması Sultan Helvacıoğlu (Kasım-2015)

Adım 2: Master Bitki Listesi Bitkisel planda kullanılmak üzere muhtemel bitki materyallerinin bir master listesini yaratmak, sürecin ikinci adımıdır. İlk üzerinde düşünülecek olan alan koşullarına uygun, doğru bitkilerin seçilmesi işlemidir. Bahçedeki her alanın yetişme koşullarını ve buna bağlı bitkilerin seçilmesi için alan analizi tekrar gözden geçirilmelidir. Bitkilerin toprak ve su ihtiyaçları gibi, ışık istekleri (gölge veya güneş isteği) üzerinde yoğunlaşılmalıdır. Aynı zamanda adaptasyon kuşağı, gölge alanlar ve alanın iklimsel koşullarına uygun türlerin seçimine dikkat edilmelidir. Bir kere yetişme istekleri karşılandığında, bitkilerin habitüs karakteristiklerine göre liste oluşturulabilir. Alandaki mevcut bitki örtüsü kesinlikle unutulmamalıdır. Var olan bitkilerin sağlık durumu ve aktive alanlarının yeni düzeni, bazı mevcut bitkilerin kaldırılmasına veya yeniden yerleştirilmesine neden olabilir. Yeni plan ile kullanılabilecek herhangi sağlıklı var olan bitki örtüsü korunabilir ve bütün eski, sağlıksız fazla gelişkin bitkiler ile işgalci türler alandan temizlenmelidir. Mevcut yerinde gerekenden düşük gelişim performansı gösteren bitkiler isteklerine uygun yerlere dikildiğinde daha faydalı olurlar. Gelişkin ağaçlar mevcut bitki örtüsü içinde en önemli bitkilerdir. Hangi bitkilerin korunacağı ve hangisinin çevresinde bitkisel planın oluşturulacağına karar vermek gerekmektedir. Gelişkin sağlıklı bitkiler, bahçeye güzellik ve fonksiyon katacağı gibi eve değer kazandırmaktadır. Geniş taç yapan ve altında gölgelik alanlar yaratan bitkiler evin ısıtma/ soğutma giderlerini azaltacaktır. Ağaç aynı zamanda etrafına uygun bitkileri de etkilemektedir ve yer örtücülerin bazıları gölge koşullarda kullanılabilir. Eğer bitkinin korunması konusunda kararsızlık varsa ağacın sağlığı ve ömrü konusunda bir botanikçiye danışılabilinir. Eğer ağaçlar ileride bir problem çıkartacak gibi duruyorsa, en iyisi halen küçükken bunları alandan uzaklaştırmaktır. Master bitki listesine alanda gelişeceğine emin olunan tanıdık bitkilerden başlanmalıdır. Mahalle veya topluluğun kullandığı peyzajlar gözlenmeli ve bahçede kullanmak istenilen bitkiler hakkında bilgi toplanmalıdır. Bitkiler seçileceğinde yerel olarak temin edilebilir bitkiler kullanılması gerekmektedir. Bitkilerin gelişim ihtiyaçları ve yetişme koşulları konusunda farklı birçok kaynağa başvurulmalıdır. Bitkilerin seçiminde adaptasyon kuşağına uygunluk, toprak ihtiyacı, ph, nem ve ışık istekleri alan analizi ve envanterinde not edilmeli ve bitkiler buna uygun olarak yerleştirilmelidir. Bitki listesindeki temel bilgiler, genel büyüklük, bitki tekstürü, şekli, çiçeklerinin veya yapraklarının rengi ve ışık ihtiyacı gibi konuları içermelidir. Ek bilgiler; yetişkin zamanındaki boyu ve yayılımı, mevsimsel değişiklikler ve çiçeklenme zamanı gibi bilgileri içerebilir. Bu bilgiler, estetik görünüme dair bitki aranjmanı yapıldığında faydalı olabilir. Listedeki bitkiler; ağaçlar (yapısal veya odak), çalılar (yapısal) ve yer örtücüler (yayılım) gibi tip ve fonksiyonlarına bağlı olarak gruplandırılır. Farklı büyüklükteki, mantıklı sayıdaki bitkiler listelenmelidir. Buradaki amaç, çok farklı seçeneğe kapılmadan iyi bir seçim yapmaktır:  (tablo 1).

Hakkında PROF. DR. REYHAN ERDOĞAN

PROF. DR. REYHAN ERDOĞAN
Antalya gibi güzel bir kentte yaşamanın ve Akdeniz Üniversitesi’nde üniversitelilerle birlikte olmanın keyfine varan bir öğretim elemanıyım. Yaz adındaki sanatçı ruhlu güzel bir kızın annesiyim. Öğrenmenin ve öğretmenin kutsallığına inanarak dijital bir ortamda, bilim, planlama tasarım ve peyzaj mimarlığı konularında bildiklerimi ve bazen de hissettiklerimi okuyanlarla paylaşmaktan mutluluk duyuyorum. Yazdıklarım hakkındaki her türlü görüş, katkı ve önerilerinizi bekliyorum.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*